Khấu trừ 10% thuế TNCN áp dụng khi nào?

Công ty mới thường bắt đầu với đội ngũ gọn: vài nhân viên chính thức cộng thêm cộng tác viên thiết kế, viết bài, giao hàng theo từng việc. Đến lúc thanh toán thù lao, câu hỏi xuất hiện ngay: có phải giữ lại thuế không, giữ bao nhiêu? Quy tắc khấu trừ 10% thuế TNCN tại nguồn sinh ra cho chính các trường hợp này. Áp dụng sai theo cả hai hướng đều phiền: khấu trừ thiếu thì công ty chịu rủi ro bị truy thu, khấu trừ thừa thì cộng tác viên mất tiền oan và mất công đòi hoàn. Bài viết phân biệt rõ từng trường hợp.

Khấu trừ 10% tại nguồn là gì

Khấu trừ tại nguồn nghĩa là bên trả tiền giữ lại một phần thuế trước khi chi trả, rồi nộp thay người nhận vào ngân sách. Với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, mức khấu trừ áp dụng là 10% trên tổng thu nhập từng lần chi trả, khi mỗi lần trả từ 2 triệu đồng trở lên. Đây là cơ chế tách biệt hoàn toàn với biểu lũy tiến dành cho nhân viên chính thức, được giải thích trong bài thuế TNCN từ lương tính thế nào.

Khi nào áp dụng 10%, khi nào không

Ví dụ thực tế cho công ty mới

Công ty bạn thuê một freelancer thiết kế bộ nhận diện với thù lao 8 triệu đồng, ký hợp đồng dịch vụ với cá nhân. Vì khoản chi vượt 2 triệu đồng mỗi lần trả, công ty giữ lại 800 nghìn đồng tiền thuế và thanh toán 7,2 triệu đồng, sau đó kê khai và nộp phần thuế đã khấu trừ. Ngược lại, bạn trả 1,5 triệu đồng cho một người phát tờ rơi theo buổi thì chưa phải khấu trừ. Còn nhân viên ký hợp đồng 12 tháng nhận lương 15 triệu sẽ tính theo biểu lũy tiến trên bảng lương của công ty, không liên quan mức 10%.

Lỗi thường gặp khi áp dụng khấu trừ 10%

• Chia nhỏ khoản chi để né mốc 2 triệu: tách một hợp đồng 6 triệu thành ba lần trả 2 triệu kém một đồng là cách làm rủi ro, cơ quan thuế nhìn vào bản chất giao dịch chứ không chỉ từng phiếu chi.
• Quên cấp chứng từ khấu trừ: cộng tác viên cần chứng từ này để quyết toán hoặc xin hoàn thuế cuối năm, công ty nên cấp ngay khi khấu trừ.
• Áp 10% cho cả nhân viên chính thức: hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên phải tính lũy tiến, áp 10% là sai cơ chế.
• Khấu trừ rồi nhưng quên kê khai: tiền thuế giữ lại phải được kê khai, nộp theo kỳ của công ty, bắt đầu từ bước kê khai thuế ban đầu sau khi có giấy phép.

Thực tế khi xử lý hồ sơ, chuyên viên DoanhNghiep360 thường gặp công ty mới trả thù lao cộng tác viên suốt cả năm mà không khấu trừ đồng nào vì tin lời người nhận rằng thu nhập của họ chưa tới mức chịu thuế. Thiếu bản cam kết hợp lệ, trách nhiệm khấu trừ vẫn thuộc về công ty và khoản truy thu cộng tiền chậm nộp sẽ do công ty gánh.

Câu hỏi thường gặp

Khoản bị khấu trừ 10% có lấy lại được không?

Được, nếu tính chung cả năm thu nhập của cá nhân chưa tới mức phải nộp thuế. Khi đó cá nhân tự quyết toán với cơ quan thuế và được hoàn lại phần đã khấu trừ thừa, dựa trên chứng từ khấu trừ do các công ty chi trả cấp.

Người phụ thuộc có giúp giảm khoản khấu trừ 10% không?

Không trực tiếp. Mức 10% áp trên tổng thù lao, không qua bước giảm trừ. Phần giảm trừ cho bản thân và người phụ thuộc đã đăng ký chỉ được tính khi cá nhân quyết toán cả năm hoặc khi tính lương theo biểu lũy tiến.

Trả thù lao đúng luật ngay từ hợp đồng đầu tiên

Khấu trừ 10% không khó, cái khó là nhớ áp dụng nhất quán giữa nhịp công việc bộn bề của công ty mới. Nếu bạn sắp thành lập doanh nghiệp, gói Đầy Đủ của DoanhNghiep360 đã gồm kê khai thuế ban đầu để các kỳ kê khai thuế TNCN được xác định đúng từ đầu, với chi phí công khai từng hạng mục. Nhắn Zalo cho DoanhNghiep360 để được tư vấn miễn phí, phản hồi trong ít phút.